BEST WITTED

อ่านซีรีส์ลอจิสติกส์ต่อนที่ผ่านมา ได้ที่นี่

สวัสดีครับ

วันนี้จะมาคุยเรื่องความสำคัญของข้อมูลสารสนเทศในระบบลอจิสติกส์กันครับ

บทบาทของ IT ในระบบลอจิสติกส์มี 2 องค์ประกอบสำคัญคือ Physical Flow ในส่ววนของวัตุดิบ/ผลิตภัณฑ์ และ Information Flow ภายในระบบที่เกิดคู่กับการดำเนินการกิจกรรมต่างๆ ในระบบลอจิสติกส์ ให้มีการทำงานที่ประสานกันอย่างเหมาะสม

Information ในระบบลอจิสติกส์เป็นสิ่งที่ประสานการปฏิบัติงานใน Inbound Logistics และในส่วน Outbound Logistics จากแหล่งกำเนิดวัตถุดิบไปลูกค้าขององค์กร

ลักษณะข้อมูลสารสนเทศ
1. Economical – มีต้นทุนที่ประหยัด
2. Relevant – มีความเกี่ยวข้องกับสิ่งที่พิจารณา
3. Accuracy – มีความถูกต้องแม่นยำ
4. Completeness – มีความครบถ้วนสมบูรณ์
5. Current – ทันสมัยต่อสถานการณ์

ซึ่งลักษณะดังกล่าวนี้จะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยเทคโนโลยีข้อมูลสารสนเทศ (IT) ที่มีประสิทธิภาพ ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีเหล่านี้ในปัจจุบันทำให้มีต้นทุน IT ที่ต่ำลง ส่งผลให้ระบบลอจิสติกส์เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่เพิ่มขึ้น

การใช้เทคโนโลยีการสื่อสารข้อมูล และมีระบบสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพที่ส่งผลที่สำคัญ ต่อการสนับสนุนการดำเนินการปฏิบัติงานในกิจกรรมต่างๆ ของ Order Cycle ซึ่งมีผลต่อการบริการลูกค้าขององค์กร

การใช้เทคโนโลยีดังกล่าวอยู่ในรูปแบบของ EDI- Electronic Data Interchange ในการส่งผ่านข้อมูลในการทำงาน ทำให้สามารถปรับปรุงประสิทธิภาพด้านเวลา ในการปฏิบัติงานในกิจกรรมต่างๆ ได้

EDI- Electronic Data Interchange คือ การแลกเปลี่ยนเอกสารทางธุรกิจ ระหว่างบริษัทคู่ค้า ในรูปแบบมาตรฐานสากลจากคอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่งไปยังอีกเครื่องหนึ่ง ซึ่งมีองค์ประกอบที่สำคัญ 2 ส่วน คือ

1. การใช้เอกสารอิเล็กทรอนิกส์มาแทนกระดาษ
2. เอกสารอิเล็กทรอนิกส์อยู่ในรูปแบบมาตรฐานสากล
จากสองปัจจัยนี้ทำให้ทุกธุรกิจสามารถแลกเปลี่ยนเอกสารกันได้ทั่วโลก

คุณลักษณะสำคัญของ EDI คือ
1. มีโครงสร้างที่แน่นอนระหว่างผู้ส่งและผู้รับ สามารถนำข้อมูลไปใช้งานได้ทันที เช่น นำเข้าฐานข้อมู, พิมพ์ออกกระดาษ โดยไม่ต้องใช้บุคลากรพิมพ์ลงระบบ และลดการทำงานที่ผิดพลาดได้
2. การใช้รหัสแทนข้อมูล เช่น รหัสสากลของ EAN-13, ITF-14, UPC เป็นต้น เพื่อเป็นการลดปริมาณข้อมูลในการส่งข้อมูลและทำให้เวลาในการส่งสั้นลง
3.มาตรฐานข้อมูล มีการกำหนดมาตรฐานเอกสาร EDI จะมีการกำหนดรูปแบบของโครงสร้่าง และมีคำแนะนำในการออกแบบเอกสารประเภทต่างๆ
4. การแลกเปลี่ยนระบบงานระหว่างคอมพิวเตอร์โดยตรง ทำให้เกิดความสะดวกต่อองค์กร เพราะไม่ต้องปรับเปลี่ยนระบบฐานข้อมูลเดิมขององค์กร ส่งข้อมูลได้อย่้างรวดเร็ว ค่าใช้จ่ายที่ลดลง ประหยัดทรัพยากร เช่นกระดาษเอกสาร หรือใช้คนจำนวนมากมาดูแลจัดการข้อมูล การตรวจสอบเอกสาร

อ่านซีรีส์ลอจิสติกส์ต่อนที่ผ่านมา ได้ที่นี่

สวัสดีครับ

บทนี้เป็นการสรุปสิ่งที่ต้องตัดสินใจในการจัดการกระจายสินค้า

1. การพิจารณาเส้นทางการขนส่งของพาหนะ
การพิจารณาเส้นทางการขนส่งของพาหนะ เนื่องจากค่้าใช้จ่ายด้านการขนส่งจะเป็นต้นทุนที่สำคัญในการกระจายสินค้า ดังนั้นในการพิจารณากำหนดเส้นทางการขนส่งเราควรพิจารณาควบคู่กับการกำหนดเครือข่ายคลังสินค้า ที่ถือว่าเป็นปัจจัยที่เป็นข้อจำกัดในการกำหนดเครือข่ายคลังสินค้าที่สำคัญ (ข้อ2) ในเรื่องนี้ผมขออ้างอิงตัวเลขสำคัญจากสยามธุรกิจ ซึ่งสามารถอ่านบทความเต็มๆได้ตามลิงค์นี้ครับ ไอซีที/ลอจิสติกส์ > Logistics Forum ฉบับที่ 796 ประจำวันที่ 26-5-2007 ถึง 29-5-2007

ความสำคัญในด้านการขนส่งนั้นถือเป็นทางเลือกเพื่อลอจิสติกส์ที่ดีขึ้น หนึ่งในทางเลือกที่ประเทศต่างๆ ให้ความสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพด้านต้นทุนลอจิสติกส์ของประเทศ ได้แก่ การเร่งพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งสินค้าทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศให้มีศักยภาพสูงขึ้นและที่สำคัญสามารถตอบสนองการเจริญเติบโตหรือการขยายตัวของระบบเศรษฐกิจได้อย่างพอเพียงควบคู่ไปกับการเร่งปรับเปลี่ยน รูปแบบการคมนาคมขนส่งสินค้าทั้งภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมทั้งการขนส่งภายในประเทศและระหว่างประเทศให้เกิดความเหมาะสมกับสภาพการ แข่งขันต่างๆ ที่เกิดขึ้นได้ดียิ่งขึ้น ดังนั้นการเสริมสร้างทางเลือกให้กับภาคผู้ใช้บริการด้านการคมนาคมขนส่งสินค้าถือว่า เป็นหัวใจของการพัฒนาระบบลอจิสติกส์ที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งสินค้าทั้งหมด

โดยสภาพการขนส่งสินค้าโดยรวมของประเทศไทยในปัจจุบัน(2007) พบว่า รูปแบบการขนส่งสินค้าในระบบลอจิสติกส์ของไทยพึ่งพารูปแบบการขนส่งหลักๆ อยู่ 5 โหมดการขนส่ง โดยอาศัยการคมนาคม ขนส่งสินค้าทางบกมากที่สุดคิดเป็น 87 กว่าเปอร์เซ็นต์ของปริมาณ การขนส่งสินค้าทั้งหมดของประเทศ รองลงมาเป็นรูปแบบการขนส่ง สินค้าทางชายฝั่งทะเลและแม่น้ำ ซึ่งมีปริมาณการขนส่งในแต่ละรูปแบบอยู่ที่ประมาณ 5 เปอร์เซ็นต์
ส่วนการคมนาคมขนส่งสินค้าทางรถไฟมีสัดส่วนอยู่ที่ประมาณ 2 เปอร์เซ็นต์ และสุดท้ายเป็นการ ขนส่งทางอากาศมีปริมาณอยู่เพียงไม่ถึง 0.5 เปอร์เซ็นต์ การขนส่ง ทางท่อเป็นอีกโหมดหนึ่งนอกเหนือจาก 5 โหมดที่กล่าวมาแล้ว โดย ใช้ในการขนส่งน้ำมันเป็นหลัก และครอบคลุมเพียงบางพื้นที่เช่น มาบตาพุด สระบุรี ชลบุรี ดังนั้น จะเห็นว่ารูปแบบการขนส่งสินค้าในระบบลอจิสติกส์ของประเทศไทยรูปแบบหลัก คือ การขนส่งทางถนน โดยพบว่าพัฒนาการด้านการขนส่งสินค้าทางถนนของประเทศในเชิงโครงสร้าง แล้วมีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญที่เอื้อให้ผู้ใช้บริการเลือกใช้การขนส่งสินค้าทางถนน มากกว่าระบบการขนส่งสินค้าในรูปแบบอื่นๆ
นอกจากนี้ ระบบการขนส่งทางถนนยังมีโครงข่ายถนนทั้งถนนสายหลักและสายรองที่ครอบคลุมใน ทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ทำให้การคมนาคมขนส่งสินค้าสามารถเชื่อมโยงต่อกันได้เป็นอย่างดี ก่อให้เกิดความคล่องตัวในการขนส่งและสามารถเข้าถึงพื้นที่ต่างๆ ได้อย่างสะดวก ขณะเดียวกัน ในแง่ของการบรรทุก ก็มีความหลาก หลายทั้งในด้านของขนาดและประเภทยานพาหนะในการเลือกใช้
นอกจากนี้ในการจัดหายานพาหนะก็เป็นภาระในการลงทุนที่ไม่มาก มีความสะดวกและรวดเร็วในทางปฏิบัติ ที่สำคัญผู้ใช้บริการด้านคมนาคมขนส่งมีความยืดหยุ่นในการเลือกใช้ระบบการขน ส่งของตัวเองเป็นอย่างมาก
อย่างไรก็ตาม พบว่าข้อจำกัดของการขนส่งทางถนน ได้เริ่มปรากฏชัดเจนมากขึ้น โดยเฉพาะกับสภาวการณ์ด้านต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับปริมาณรถบรรทุกที่มากขึ้น และปัญหาการจราจร โดยเฉพาะอย่างยิ่งความแออัดในบางเส้นทาง และบางช่วงของการขนส่ง เช่น สายเหนือ บริเวณเส้นทางช่วงบางปะอินถึงอ่างทอง, สายอีสาน บริเวณเส้นทางช่วงสระบุรีถึงแก่ง คอย, สายตะวันออก บริเวณเส้นทางช่วงบางพลีถึงแหลมฉบัง, และเส้นทางในพื้นที่บริเวณรอบกรุงเทพฯและปริมณฑล ไม่ว่าจะเป็น เส้นทางระหว่างกรุงเทพฯ-สมุทรสาคร กรุงเทพฯ-ปทุมธานี กรุงเทพฯ-นครปฐม กรุงเทพฯ-สมุทรปราการ และกรุงเทพฯ- นนทบุรี
ดังนั้น จึงมีความเป็นไปได้สูงที่ผู้ใช้บริการระบบคมนาคมขนส่งสินค้า จะหันมาเลือกใช้ทางเลือกอื่นแทนการขนส่งทางบก อย่างไรก็ตาม ทางเลือกหรือรูปแบบการขนส่งอื่นๆ ที่จะมาเป็น ตัวเลือกให้กับผู้ใช้บริการด้านการคมนาคมขนส่งสินค้า เพื่อทด แทนการขนส่งทางถนนนั้น จำเป็นจะต้องมีการพิจารณาปัจจัยต่างๆ ที่เป็นทั้งข้อดีและข้อด้อยของโหมดการขนส่งนั้นๆ ประกอบด้วย ตัวอย่างเช่น ในโหมดการขนส่งทางรถไฟและทางน้ำหรือ ชายฝั่ง
แม้ว่าจะมีข้อได้เปรียบในเรื่องของต้นทุนและค่าใช้จ่ายที่ถูกลงกว่าการขนส่ง ทางถนน แต่ก็มีข้อจำกัดหรือข้อด้อยในเรื่องของความไม่ยืดหยุ่น ความไม่สะดวก ความล่าช้าในการขนส่ง หรือแม้ แต่ความไม่เป็นมืออาชีพในการให้บริการขนส่งสินค้า ซึ่งปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ล้วนแล้วแต่มีความสำคัญต่อการตัดสินใจในการปรับเปลี่ยน รูปแบบการขนส่งของผู้ใช้บริการทั้งสิ้น

2. การพิจารณาเครือข่ายคลังสินค้า
การพิจารณาเครือข่ายคลังสินค้าให้เหมาะสมกับเป้าหมาย เครื่องมือในการจัดการ อาศัยแนวคิดของ Network Modeling เป็นวิธีวิเคราะห์เชิงเครือข่ายที่อาศัยพื้นฐานของการคำนวณทางด้านการวิจัยดำเนินงาน (Operation Research) ที่ช่วยให้สามารถพิจารณา การกำหนดเครือข่ายคลังสินค้าได้อย่างเหมาะสม โดยอาศัยข้อมูลพื้นฐานในการจัดการที่มีอยู่ เช่น ต้นทุนการขนส่ง ปริมาณการขนส่ง ค่าใช้จ่ายต่างๆ มาประกอบการพิจารณาโดยรวม โดยมีเป้าหมายในการหาคำตอบที่มีค่าดัชนีวัดผลที่เหมาะสมตามที่ได้กำหนดไว้ เช่น ต้นทุนรวมทั้งระบบในการกระจายสินค้าในแต่ละปี เป็นต้น

3. การจัดการข้อมูลสารสนเทศ
การจัดการข้อมูลสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ เป็นองค์ประกอบสำคัญในการสนับสนุนการตัดสินใจในการปฏิบัติงาน ทั้งในด้านปริมาณ เวลาและสถานที่ของระบบการกระจายสินค้า